Kontakty z dzieckiem

Prawo do kontaktu z dzieckiem mają jego rodzice oraz rodzeństwo, dziadkowie, powinowaci w linii prostej, a także inne osoby, jeżeli sprawowały one przez dłuższy czas pieczę nad dzieckiem.

Kontakty z dzieckiem obejmują w szczególności przebywanie z dzieckiem (odwiedziny, spotkania, zabieranie dziecka poza miejsce jego stałego pobytu) i bezpośrednie porozumiewanie się, utrzymywanie korespondencji, korzystanie z innych środków porozumiewania się na odległość, w tym ze środków komunikacji elektronicznej.

Tak, babcia lub dziadek może żądać sądowego uregulowania kontaktów z wnukiem, jeżeli rodzice ten kontakt uniemożliwiają lub utrudniają. Procedura regulowania kontaktów dziadków z wnukiem jest analogiczna jak ta dotycząca kontaktów rodzica z dzieckiem.

Rodzice żyjący oddzielnie powinni porozumieć się w sprawie realizacji kontaktów z dzieckiem, a jeżeli nie potrafią dojść do porozumienia, to wówczas konieczne jest skierowanie sprawy na drogą sądową. Możliwe jest również zawarcie przed mediatorem ugody, w której zostanie ustalony harmonogram spotkań rodzica z dzieckiem.

Uregulowanie kontaktów następuje poprzez wskazanie, w jakie dni i w jakich godzinach dziecko będzie spędzało czas z rodzicem, z którym nie mieszka. Najczęściej tworzy się harmonogram spotkań obejmujący weekendy, święta, ferie i wakacje.

Plan kontaktów może obejmować spotkania osobiste, jak również utrzymywanie kontaktu za pośrednictwem środków porozumiewania się na odległość (kontakt telefoniczny, mailowy lub za pośrednictwem komunikatorów).

W sprawach dotyczących kontaktów między rodzicami a dziećmi, Sąd kieruje się przede wszystkim dobrem dziecka. Jeżeli dobro dziecka tego wymaga Sąd może ograniczyć kontakty matki lub ojca z dzieckiem. Takie ograniczenie może polegać w szczególności na:

• zakazaniu spotykania się z dzieckiem;
• zakazaniu zabierania dziecka poza miejsce jego stałego pobytu;
• zezwoleniu na spotykanie się z dzieckiem tylko w obecności drugiego z rodziców albo opiekuna, kuratora sądowego lub innej osoby wskazanej przez sąd;
• ograniczeniu kontaktów do określonych sposobów porozumiewania się na odległość;
• zakazaniu porozumiewania się na odległość.

Jeżeli utrzymywanie kontaktów rodziców z dzieckiem poważnie zagraża dobru dziecka lub je narusza, sąd zakaże ich utrzymywania.

Z takim zagrożeniem dobra dziecka mamy do czynienia przede wszystkim w sytuacjach stosowania wobec dziecka przemocy zarówno psychicznej, jak i fizycznej, a także w przypadku demoralizacji małoletnich.

Jeżeli jeden z rodziców utrudnia drugiemu kontakt z dzieckiem, to należy jak najszybciej wystąpić do sądu z wnioskiem o uregulowanie kontaktów.

Jeżeli istnieje już orzeczenie regulujące kontakty, ale dany rodzic go nie przestrzega, to należy skierować do sądu sprawę o egzekucję kontaktów.

Postępowanie egzekucyjne w sprawach dotyczących kontaktów z dzieckiem przebiega dwuetapowo.

W pierwszym etapie sąd wydaje postanowienie, w którym ostrzega, że jeśli rodzic utrudniający kontakty nadal nie będzie przestrzegał obowiązującego orzeczenia w tym zakresie, zostanie zobowiązany do zapłaty określonej kwoty pieniężnej na rzecz drugiego rodzica.

W drugim etapie, jeżeli mimo ostrzeżenia dochodzi do dalszego naruszania prawa do kontaktu, sąd nakłada na rodzica utrudniającego kontakty obowiązek zapłaty ustalonej wcześniej sumy pieniężnej – wyliczonej zgodnie z treścią wydanego uprzednio orzeczenia.

Przepisy nie wskazują żadnych minimalnych ani maksymalnych ram czasowych dla kontaktu rodzica z dzieckiem.

Jeżeli o kontaktach orzeka sąd, to ustalając zakres kontaktów, kieruje się dobrem dziecka. Przede wszystkim sąd uwzględnia wiek dziecka oraz jego więź z każdym z rodziców. Wiadomym jest, że inaczej sąd będzie regulował kontakty z niemowlęciem, a inaczej z nastolatkiem. Nie bez znaczenia pozostaje również odległość między miejscami zamieszkania każdego z rodziców.

Tak, sąd kierując się dobrem dziecka może zmienić dotychczasowe orzeczenie o kontaktach. Można żądać zmiany zarówno poprzez zmniejszenie zakresu kontaktów, jak i poprzez rozszerzenie ich harmonogramu. Modyfikacji może podlegać częstotliwość kontaktów oraz sposób ich realizacji.

W sprawach o kontakty orzeka sąd rejonowy. Właściwy miejscowo jest sąd opiekuńczy miejsca zamieszkania osoby, której postępowanie ma dotyczyć, a w braku miejsca zamieszkania – sąd opiekuńczy miejsca jej pobytu. Jeżeli brak tej podstawy, właściwy jest sąd opiekuńczy ostatniego miejsca zamieszkania osoby, której postępowanie ma dotyczyć, a w braku miejsca zamieszkania – sąd opiekuńczy ostatniego miejsca jej pobytu. Jeżeli brak i tej podstawy właściwy jest sąd rejonowy dla m.st. Warszawy.

Powyżej opisana właściwość miejscowa sądu ma charakter wyłączny.

Określając zakres kontaktów rodzica z dzieckiem, sąd kieruje się przede wszystkim dobrem dziecka. Niejednokrotnie zdarza się, że do ustalenie tego co leży w interesie dziecka, konieczne jest przeprowadzenie dowodu z opinii OZSS. W takiej sytuacji biegli o odpowiednich kwalifikacjach przeprowadzają rozmowę z dzieckiem oraz rodzicami, aby ustalić jakie relacje łączą dziecko z każdym z rodziców. Po przeprowadzonym badaniu biegli sporządzają pisemną opinię, w której odpowiadają na zadane przez sąd pytania np. czy dziecko wyraża gotowość do nocowania poza swoim miejscem zamieszkania.

Tak, stronom przysługuje prawo złożenia zastrzeżeń co do treści opinii. W zarzutach należy wskazać dlaczego nie zgadzamy się z treścią opinii – jakie zawiera błędy lub braki, jakich okoliczności biegli nie wzięli pod uwagę albo jakie okoliczności ustalili wadliwie.

Składając zarzuty do opinii OZSS warto złożyć również wniosek o sporządzenie pisemnej opinii uzupełniającej lub przesłuchanie biegłych na rozprawie.

Odpowiednie zakwestionowanie opinii OZSS może mieć kluczowe znaczenie dla sprawy, bowiem jej treść często ma decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sądu.

Udział profesjonalnego pełnomocnika w sprawie o kontakty nie jest obowiązkowy. Z naszego doświadczenia jednak wynika, że strony chętnie korzystają z pomocy adwokata lub radcy prawnego specjalizującego się w sprawach rodzinnych. Silne emocje, które często towarzyszą stronom w sprawie o kontakty z reguły utrudniają, a czasami wręcz uniemożliwiają należyte reprezentowanie swoich interesów. Warto zatem korzystać z pomocy profesjonalisty, który dopilnuje wszelkich kwestii formalnych, a dzięki temu, że nie jest emocjonalnie zaangażowany – lepiej zadba interesy swojego Klienta.

Opłata od wniosku o ustalenie kontaktów z dzieckiem wynosi 100 zł.

Dodatkowo mogą powstać koszty związane z wynagrodzeniem kuratora środowiskowego oraz wynagrodzeniem biegłych z OZSS, jeżeli tego rodzaju dowód był konieczny do przeprowadzenia.

W kwestii wysokości wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika, to jest ono ustalane indywidualnie i zależne jest od stopnia skomplikowania sprawy, w tym rodzaju formułowanych żądań.