Czy pracodawca może zmusić pracownika do urlopu?

W związku z sytuacją wywołaną epidemią koronawirusa w Polsce, wielu pracodawców podjęło bądź podejmie decyzję o zamknięciu zakładu pracy. W wypadkach, gdy charakter pracy uniemożliwia jej wykonywanie w formie zdalnej, pracodawcy mogą chcieć kierować pracowników na przymusowy urlop wypoczynkowy lub nawet narzucić urlop bezpłatny.

Czy można zmusić do urlopu w świetle przepisów prawa pracy?

Nie! Przepisy prawa pracy nie pozwalają pracodawcy narzucić pracownikom wykorzystania urlopu wypoczynkowego, czy też skierować ich na przymusowy urlop bezpłatny. Takie postępowanie pracodawcy byłoby niezgodne z prawem.

Przymusowy urlop wypoczynkowy tylko w sytuacjach wyjątkowych

Wykorzystanie urlopu wypoczynkowego przez pracodawcę powinno zostać uzgodnione z pracownikiem. Pracodawca nie może zatem samodzielnie zadecydować, kiedy pracownik ma wykorzystać przysługujący mu urlop. Wyjątki od zasady stanowią:

• tzw. urlop zaległy, czyli przysługujący pracownikowi na mocy art. 168 Kodeksu pracy urlop niewykorzystany w danym roku kalendarzowym, a który należy pracownikowi udzielić najpóźniej do dnia 30 września następnego roku kalendarzowego. Pracodawca może wysłać pracownika na zaległy urlop, nawet gdy ten nie wyraża na to zgody
• urlop w okresie wypowiedzenia (art. 1671 Kodeksu pracy), kiedy to pracownik jest obowiązany wykorzystać przysługujący mu urlop, jeżeli w tym okresie pracodawca udzieli mu urlopu.
• Przymusowe skierowanie pracownika na urlop wypoczynkowy stanowi zatem, poza wymienionymi przypadkami, naruszenie przepisów kodeksu pracy i może skutkować dla pracodawcy konsekwencjami prawnymi.

Przymusowy urlop bezpłatny

Urlop bezpłatny, zgodnie z art. 174 Kodeksu pracy, udzielany jest wyłącznie na pisemny wniosek pracownika. Udzielenie urlopu bezpłatnego z inicjatywy pracodawcy i bez pisemnego wniosku pracownika jest niedopuszczalne i bezskuteczne.

Urlop bezpłatny jest szczególnym rodzajem przerwy w pracy, w trakcie której ulega zawieszeniu stosunek pracy, łączący pracodawcę i pracownika. W trakcie takiego urlopu strony są zwolnione z wzajemnych świadczeń (pracownik nie świadczy pracy a pracodawca nie płaci wynagrodzenia).

Dla pracownika urlop bezpłatny ma jednak daleko idące skutki, gdyż okres tego urlopu nie jest traktowany na równi ze stażem pracy pracownika. W okresie urlopu bezpłatnego pracownik nie nabywa prawa do urlopu wypoczynkowego, ani do nagrody jubileuszowej. Okres ten nie będzie też liczony przy ustalaniu długości okresu wypowiedzenia ani świadczeń z ubezpieczenia społecznego.

Skorzystaj z profesjonalnej pomocy prawnej

Masz dodatkowe pytania odnośnie przymusowego urlopu? A może zastanawiają Cię inne kwestie związane z prawem pracy? W takim razie skontaktuj się z naszą Kancelarią Adwokatów i Radców Prawnych Jarosiński, Kuliński i Partnerzy i skorzystaj z profesjonalnego doradztwa i pomocy prawnej. Specjalizujemy się w wielu dziedzinach prawa, dzięki czemu na pewno pomożemy Ci w rozwiązaniu każdego problemu. Umów wizytę online lub zadzwoń już dziś!